Papierosy są najbardziej rozpowszechnioną, ogólnodostępną i akceptowalną społecznie używką. Światowa Organizacja Zdrowia uznała palenie tytoniu za czynnik najpoważniejszego ryzyka zdrowotnego i główną przyczynę przedwczesnej umieralności. O rosnącym uzależnieniu od nikotyny, szczególnie wśród młodych ludzi oraz nowych zasadach dotyczące produktów nikotynowych rozmawiali uczestnicy 11. sesji Konferencji Stron Ramowej Konwencji WHO o Ograniczeniu Użycia Tytoniu (COP11).
W Genewie spotkali się przedstawiciele niemal wszystkich państw oraz reprezentanci młodego pokolenia. Polskę reprezentowała Julia Nowicka-Janik z Wydziału Nauk o Zdrowiu Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.
Palenie tytoniu niesie poważne konsekwencje zdrowotne. Najczęściej dotyka układu krążenia, oddechowego oraz zwiększa ryzyko rozwoju nowotworów. Poza skutkami zdrowotnymi palenie generuje również istotne obciążenia ekonomiczne i społeczne – zarówno dla jednostki, jak i całego społeczeństwa.
Według organizacji Campaign for Tobacco-Free Kids (CTFK) – jednej z najważniejszych światowych organizacji zajmujących się tematyką kontroli tytoniu) – działania antynikotynowe powinny skupiać się na zdrowiu najmłodszych.
– CTFK prowadzi badania, kampanie edukacyjne oraz programy rzecznicze, a także szkoli młodych ambasadorów, którzy wnoszą świeżą perspektywę do międzynarodowej debaty. To właśnie w ramach tych działań zostałam zaproszona na COP11, aby reprezentować głos młodego pokolenia i podkreślać, jak decyzje podejmowane dziś wpłyną na zdrowie przyszłych pokoleń – mówi Julia Nowicka-Janik.
Jako przedstawicielka młodego pokolenia w Genewie uczestniczy m.in.: w działaniach społecznych wokół COP11: demonstracjach, protestach i akcjach, które zwracają uwagę na szkody związane z używaniem tytoniu i na konieczność ochrony młodych przed wpływem przemysłu. Bierze również udział w sesjach otwartych, może monitorować przebieg negocjacji i reprezentować perspektywę młodych ludzi – grupy najbardziej narażonej na działania marketingowe przemysłu tytoniowego.
– To my będziemy doświadczać konsekwencji decyzji podejmowanych dzisiaj. Dlatego głos młodego pokolenia powinien być słyszalny i brany pod uwagę” – podkreśla Julia.
Na szczęście coraz więcej doniesień naukowych neguje korzyści z tzw. „nowatorskich” wyrobów tytoniowych, jak tytoń podgrzewany czy papierosy elektroniczne, nie uznając ich jako nieszkodliwy sposób na rzucenie palenia. Wielu naukowców w oparciu o wyniki badań przekonuje, że wywierają zły wpływ na zdrowie.
Jak referował podczas spotkania w Genewie Frank Vandenbroucke, wicepremier i minister ds. spraw społecznych i zdrowia publicznego Belgii, prawie jeden na trzech palących codziennie rozpoczął palenie jeszcze przed ukończeniem 16 lat.
– To pokazuje jak ważne jest chronienie i wspieranie młodych ludzi w tym kluczowym etapie ich życia. Jednak polityki powinny chronić młodych ludzi nie tylko przed tytoniem, ale także przed wszelkiego rodzaju produktami nikotynowymi. Nasze wysiłki na rzecz ograniczenia używania tytoniu są podważane przez gwałtowny wzrost używania e-papierosów – mówił Frank Vandenbroucke.
– To ogromny zaszczyt reprezentować Campaign for Tobacco-Free Kids, organizację, która zauważyła mój potencjał i inwestuje w mój rozwój – uważa polska ambasadorka.
Conference of the Parties (COP) to najwyższy organ decyzyjny traktatu WHO FCTC, złożony ze wszystkich Państw-Stron. Spotkanie COP11 odbywa się w Genewie 17–22 listopada 2025 r. COP: obraduje co dwa lata (z wyjątkami np. pandemia COVID-19), ocenia globalny postęp realizacji konwencji, podejmuje decyzje o nowych regulacjach, zaleceniach, wytycznych, może przyjmować protokoły, poprawki i wytyczne.
Po zakończeniu COP raporty i decyzje są publicznie publikowane na stronie WHO FCTC.
mat. pras. GUM
