Rada Miasta Malborka uchyliła uchwałę „Program opieki nad zabytkami miasta Malborka na lata 2016-2020”. O tę kwestię pytamy Jacka Markowskiego – przewodniczącego Komisji Rewizyjnej Rady Miasta Malborka.
Redakcja: Podczas sierpniowej sesji, przy sprzeciwie burmistrza Marka Charzewskiego, Rada Miasta uchyliła uchwałę „Program opieki nad zabytkami miasta Malborka na lata 2016-2020”. Dlaczego tak się stało? Skąd taka decyzja?
Jacek Markowski: Uchwała, o którą pani pyta była wyjątkowo niekorzystna dla naszych mieszkańców, szczególnie dla właścicieli i najemców starych domów i mieszkań (dotyczy to głównie dzielnic: Piaski, Wielbark i Kałdowo ), które burmistrz włączył jako wykaz obiektów „gminnej ewidencji zabytków”, stanowiący załącznik do uchwały. Zafundowano tym samym mieszkańcom poważny problem. Każdy kto chciał dokonać remontu np. wymiany okien, czy dachu spotkał się z problemami proceduralnymi i finansowymi, nałożono bowiem na nich szczególne wymagania. O takich problemach informowani byli radni, do których zwracali się zaskoczeni mieszkańcy. Od razu chcę zaznaczyć, iż radni rozumieją potrzebę stworzenia systemu ochrony zabytków i konieczności ochrony substancji zabytkowej miasta. Jednak trzeba przy tym działać transparentnie i racjonalnie, określić zasady włączania budynku do gminnej ewidencji, to musi być czytelne dla zainteresowanych. Nie wiem czym kierował się burmistrz w odniesieniu do kilkudziesięciu obiektów mieszkalnych, których wartość architektoniczna jest dyskusyjna i że wszech miar wątpliwa, czy jedyną przesłanką była data powstania budynku?
Red.: Jednak w 2016 Rada Miasta przyjęła tę kontrowersyjną uchwałę. Dlaczego, skoro zaledwie po roku ją uchyliła?
JM: To proste! Radni obdarzyli burmistrza zaufaniem. To burmistrz przygotował projekt, a my jako radni mu zawierzyliśmy. Trzeba zauważyć, że już po miesiącu przewodniczący rady wskazywał i wielokrotnie interpelował w tej sprawie, niestety bez skutku. W tym miejscu dochodzimy do kolejnej przyczyny jej uchylenia. Otóż, już podczas procedowania projektu uchwały pan burmistrz nie dochował właściwej staranności, uchwała – mimo iż stanowi prawo miejscowe, nie była w żaden sposób konsultowana. Uchybieniem podczas prac nad uchyloną uchwałą było nie zastosowanie się burmistrza do zalecenia wyrażonego przez Narodowy Instytut Dziedzictwa w poradniku metodycznym dla Gminnego Programu Ochrony nad Zabytkami, na str 18 czytamy: „Opracowanie gminnego programu opieki nad zabytkami wymaga zaangażowana władz gmin oraz pracowników samorządowych odpowiedzialnych za sprawy związane z ochroną i opieką nad zabytkami. Doświadczenia zdobyte przy opracowywaniu gminnych programów pozwalają na zachęcanie do powoływania przy wójcie (burmistrzu, prezydencie miasta) zespołu, którego członkowie byliby konsultantami w trakcie opracowywania założeń do gminnego programu opieki nad zabytkami”. Niestety podczas prac nad ww uchwałą nie podjęto żadnych procedur konsultacyjnych.
Red.: Czyli wątpliwości radnych dotyczyły również samej procedury?
JM: W 2016 roku burmistrz do projektu „Programu ochrony nad zabytkami miasta Malborka na lata 2016-2020” wprowadził załącznik w postaci wykazu „gminnej ewidencji zabytków”. Tymczasem zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy o ochronie zabytków, to właśnie burmistrz ma obowiązek prowadzenia ewidencji. Niestety, burmistrz Marek Charzewski nie dopełnił tego obowiązku, nie wydał stosownego zarządzenia i nie określił zasad oraz czytelnych kryteriów wprowadzania obiektów do ewidencji (jak jest praktykowane w innych samorządach). Mało tego art. 21 ustawy o ochronie nad zabytkami stanowi, że „ewidencja zabytków jest podstawą do sporządzania programów opieki nad zabytkami przez województwa, powiaty i gminy”. Formalny brak zarządzenia burmistrza ustanawiającego gminna ewidencję zabytków, stanowił poważne uchybienie. Doszło do sytuacji, że służby burmistrza nie potrafiły odpowiedzieć na pytanie jakim aktem wprowadzono ewidencję w życie. Swoją drogą jak można stworzyć program, kiedy formalnie nie ma ewidencji, o której ustawa mówi, że ma być podstawą dla sporządzenia programu.
Cały ten galimatias niestety szkodził mieszkańcom Malborka i stanowił przeszkodę dla rozwoju miasta. Radni postanowili tę sytuację przerwać i naprawić.
Red.: I co dalej?
JM: Uchwala w sprawie gminnego programu ochrony nad zabytkami powinna ulec znacznej zmianie. Nie tylko poprzez usunięcie z niej wykazu zabytków objętych gminną ewidencją zabytków, ale też należy poprawić wiele błędów merytorycznych i językowych. Gminny program ochrony nad zabytkami jest tworzony na cztery lata, a więc ma charakter okresowy i po jego upływie traci ważność również gminna ewidencja zabytków, której wykaz umieszczony został w tej uchwale. Trudno pojąć, żeby przez ponad rok burmistrz Charzewski tego nie mógł zrozumieć. Mam nadzieję, że pan Marek Charzewski skorzysta z tej okazji by uporządkować sprawę ochrony nad zabytkami miasta Malborka i przede wszystkim uwzględni przy tym interes mieszkańców. Bo chyba po to pełni funkcję burmistrza, aby tego interesu bronić!?
Dziękuję za rozmowę!
redakcja GWP
