30 września przypada Międzynarodowy Dzień Tłumacza. Z tej okazji Instytut Kultury Miejskiej, który jest organizatorem Gdańskich Spotkań Literackich Odnalezione w tłumaczeniu, przygotował szereg wydarzeń: intermedialny spektakl Czytanie w ciemnościach, podczas którego w nietypowym wykonaniu usłyszymy Lorda Jima Josepha Conrada, publikację scenariuszy lekcji o przekładzie literackim oraz prezentację wystawy fotografii Renaty Dąbrowskiej „Zobaczyć tłumacza” w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie i w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego.
Z okazji Dnia Tłumacza IKM zaprasza na nietypowe wydarzenie. Jim Intime to słuchowisko na motywach klasycznej pozycji z kanonu prozy światowej, jaką stanowi Lord Jim Josepha Conrada. Wybór autora jest nieprzypadkowy – 2017 rok jest w Polsce Rokiem Josepha Conrada.
– W ciemności odbywa się intymna spowiedź człowieka, którego pogrążyła trauma katastrofy. W tę długą podzwrotnikową noc zasiadamy wygodnie w fotelach albo kładziemy się na materacach udających hamaki, dochodzą do nas zapachy i dźwięki tropików, wieje od oceanu lekki wiatr. Słuchamy bardzo osobistej opowieści, wypowiadanej czasem szeptem, a czasem krzykiem, dramatycznej, bolesnej. Pojawiają się majaki niechlubnej sytuacji, gdy statek miał zatonąć. Jest noc i Jim, i jego historia, i my – opowiada Marcin Czerwiński, reżyser wydarzenia.
Czytanie w ciemnościach to cykl słuchowisk, intermedialnych spektakli odbywających się w mroku lub w całkowitych ciemnościach, a więc działających na inne zmysły niż wzrok. Ideą przewodnią cyklu jest zaprezentowanie literatury w atrakcyjny, odmienny sposób. Podstawą każdego ze słuchowisk jest tekst literacki, opracowany przez reżysera. Słowom czytanym na żywo przez aktorów lub lektorów towarzyszy muzyka, a widz ogląda-słucha przedstawienia w zupełnej ciemności. Czytanie w ciemnościach przygotowało Stowarzyszenie Kulturalno-Artystyczne „Rita Baum”, które istnieje od marca 2006 roku.
Wybitni tłumacze literatury: Magdalena Heydel, Tomasz Swoboda, Piotr Cholewa, Agnieszka Pokojska i Zofia Ziemann przygotowali scenariusze lekcji o przekładzie literackim i przeprowadzili pilotażowe zajęcia w wybranych, gdańskich szkołach. Materiały przygotowane zostały z myślą o wykorzystaniu ich na lekcjach języka polskiego.
– Tłumaczenie literatury jest czymś pośrednim między sztuką i rzemiosłem. Warsztaty i spotkania prowadzone dla młodszej i starszej młodzieży pozwalają dzieciom odkryć, że nie jest to czynność mechaniczna. Że tłumaczenie jest ważne, może podkreślić walory tekstu oryginalnego, ale też (jeśli nieudane) całkiem je zatracić. Pokazanie ciekawostek, problemów i zabaw związanych z przekładem powinno – sądzę – przekonać, że nie zawsze czytanie w oryginale jest lepsze, że należy nie tylko czytać książki, ale że dla pełnego zrozumienia tekst warto i trzeba poznawać też kulturę, z jakiej tekst pochodzi – mówi Piotr Cholewa, polski tłumacz literatury anglojęzycznej, głównie fantastycznej, m.in. serii Świat Dysku Terry’ego Pratchetta, powieści Orsona Scotta Carda czy Ursuli Le Guin.
Międzynarodowy Dzień Tłumacza to święto obchodzone 30 września, w dzień Świętego Hieronima, autora pierwszego łacińskiego przekładu Biblii, patrona wszystkich tłumaczy. Celem wydarzenia jest zwrócenie uwagi na istotną rolę tłumaczy w odbiorze obcojęzycznej literatury i kultury oraz uzmysłowienie czytelnikom, że swoją pracą translatorską współtworzą oni literaturę światową.
