„W tą otchłań nieludzkom rzuceni, przez tych bez serc i sumieni.
I w tajgach, w pustkowiu, wśród mrozu, ciosali swoje przetrwanie,
By pamięć ponieść o sobie i o tych co nie przetrwali.
Wierszami, pieśniami sławieni, w historiach krwią nasiąkniętych,
Stoją teraz jak drzewa, wspięte wysoko do nieba.
Spocznijcie już teraz w pokoju, w niebiosach pośród aniołów”
ks. Łukasz Krzanowski
„Syberyjskie Anioły”
17 września 1939 roku w wyniku agresji sowieckiej na Polskę wschodnie obszary kraju znalazły się w granicach Rosji sowieckiej. Nowa władza wszelkimi sposobami dążyła do wynarodowienia i sowietyzacji obywateli polskich. Deportacja na Syberię była jedną z form niszczenia narodu polskiego.
17 września – Światowy Dzień Sybiraka
Święto zostało ustanowione w 1991 roku. Ma za zadanie kultywowanie pamięci o Polakach, którzy przeżyli trud zsyłki na Syberię. To właśnie dzięki niemu poznajemy losy zesłańców, których wspomnienia są od lat spisywane, a uczestnicy wydarzeń patriotycznych w całym kraju mają wyjątkową szansę na osobiste poznanie Sybiraków.
Zniszczyć Polaków, zniewolić naród
Metod niszczenia Polaków mieszkających na wschodzie było wiele. Propagowano wychowanie laickie, sowietyzowano oświatę czy stosowano przemoc fizyczną. Wszak eliminacja tych, którzy wbrew wszystkiemu chcieli być nadal Polakami, była istotnym elementem sowietyzacji zagarniętych ziem. Cztery deportacje z lat 1940-1941 miały doprowadzić do całkowitego zniszczenia śladów polskiej państwowości na zajętych obszarach.
Deportacja na Syberię
10 lutego 1940 roku rozpoczęła się pierwsza deportacja Polaków na Sybir, przeprowadzona przez NKWD. W głąb Rosji sowieckiej wywieziono około 140 tys. obywateli polskich.
Wśród deportowanych były głównie rodziny wojskowych, urzędników, pracowników służby leśnej i kolei ze wschodnich obszarów Polski.
Druga deportacja, rozpoczęta 13 kwietnia 1940 roku objęła urzędników państwowych, policjantów nauczycieli, działaczy politycznych i społecznych, ziemiaństwo. Trzecia to w przybliżeniu aż 80 tys. osób. Ostatnia, czwarta zaczęła się 20 czerwca 1940 roku na dwa dni przed wybuchem wojny niemiecko-sowieckiej. Do dziś historycy ,,szacują” liczbę deportowanych obywateli polskich od 300 tys. do 1 mln. osób.
Gdańsk zawsze pamięta!
Lekcje historii na wyciągnięcie ręki, wspomnienia Sybiraków są blisko nas, choć tych co przeżyli trud zsyłki jest coraz mniej. Odchodzą przeżywszy swoje, więc „czerpmy” od nich wiedzę i uczmy się bohaterstwa, prawdziwej polskości. Dopóki mamy jeszcze ku temu okazję! Chociażby na takich uroczystościach jak ta…
17 września o godz. 10.00 przy pomniku Golgoty Wschodu na Cmentarzu Łostowickim w Gdańsku miały miejsce uroczystości patriotyczne. W wydarzeniu wzięła udział prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz, przedstawiciele środowisk kombatanckich, wojsko, młodzież szkolna, samorządowcy oraz gdańszczanie. Uroczystość prowadzili pedagodzy i uczniowie VII Liceum Ogólnokształcącego im. Józefa Wybickiego. Hymn państwowy RP odegrała Orkiestra Morskiego Oddziału Straży Granicznej. Odśpiewano również Hymn Sybiraka. Modlitwę za zmarłych odprawił Kapelan Gdańskiego Związku Sybiraków Ksiądz Infułat Henryk Kilaczyński. Następnie przed pomnikiem Golgoty Wschodu złożono wiązanki kwiatów.
